صفحه اصلی پدیده های هیپنوتیزمی - بخش ششم

پدیده های هیپنوتیزمی - بخش ششم

 

تأثیر گذاری بر سیستم اتونوم یا خودکار

تلقین به صورت مستقیم می تواند در اندام های بدن از طریق تحریک مستقیم و بی واسطه ی عضلات ارادی یا عضلات مخطط مؤثر واقع شود. ولی اگر ما بخواهیم با تلقین یکی از ارگانهای بدن را تحت تأثیر قرار دهیم، این کار بایستی به صورت غیرمستقیم صورت بگیرد. برای انجام این کار برای او همان صحنه پرهیجانی را مجسم می کنیم که در شرایط عادی و طبیعی هم آن عضو، دستگاهی از بدن و یا آن ارگان در چنین موقعیت هایی برای چنین فعالیتهایی تحریک یا آماده می شود. این موضوع برای اولین بار به صورتی منطقی و مفصل توسط تعدادی از پژوهشگران به اثبات رسید[1].

برای مثال تلقینی در مورد گرسنگی همراه با تعاریف و تجسم هایی از یک غذای لذیذ موجبات ترشح شیره ی معده را فراهم می سازد و میزان اسید هم در این شرایط در شیرۀ معده افزایش پیدا می کند[2].

تعداد ضربانات نبض و مقدار فشار خون در شرایط خلسۀ هیپنوتیزمی و تنها با تلقین کاهش پیدا می کنند. راجینسکی[3] در یک گزارش بسیار حیرت انگیز متذکر شده که در شرایطی که او می خواسته با سیر قهقرایی در زمان، صحنه توقف کامل قلب را در بیماری که سابقه ایست قلبی داشته دوباره تکرار کند، واقعا قلب سوژه به صورت کامل از حرکت باز ایستاده بود !


اگر برای یک فرد هیپنوتیزم شده تجسم کنید که او مشغول گاز زدن به یک لیموی ترش آبدار است، ترشحات بزاقی او افزایش پیدا
می کند و با این

تجسم که او مشغول خوردن چند عدد بیسکویت ترد و کاملاً خشک است ، ترشحات بزاقی او کاهش پیدا می کند . دستکاری دوم که منجر به خشک شدن محوطه دهان می شود، در برخی از شرایط درمانهای دندانپزشکی مورد استفاده قرار می گیرد.

 

تحت تأثیر قرار دادن خلق و خوی و عاطفه

یکی از مهمترین علائم یا مشکلاتی که بیماران به خاطر آن به روانپزشکان و روانشناسان مراجعه می کنند، افسردگی است. از آنجا که معمولا این بیماریها بر پایه های احساس گناه و یا خشم مهار شده بنا نهاده شده است، تلقینات مستقیم برای درمان آن به ندرت چنان موثر واقع می شود که به صورت دائمی بیماری را از بین ببرد. بهرحال، تقویت و بالا بردن موقتی سطح یک خلق و خوی خوب ممکن است آن چنان موجبات افزایش و یا پیدایش امید را در فرد به وجود آورد که بتواند به عنوان یک عامل و پشتیبان قوی برای درمان مورد استفاده قرار بگیرد. به همین صورت و از همین راه بیماران مانیاک هم
می توانند به آرامش موقتی برسند. در این شرایط احتمال بیشتری وجود دارد تا برای ادامۀ درمان و کارهای تخصصی، همکاری آنها جلب شود. یک افسردگی مزمن و دیر پا، ولی نه یک دپرسیون بسیار شدید، به همین روش ممکن است تا اندازه ای و به شکل کوتاه مدت بهبودی پیدا کند یا به یک دانشجو این امکان را بدهد که یک امتحان بسیار مهم و سرنوشت ساز را با راحتی نسبی بگذراند.

تأثیرگذاری بر شناخت[4]

این موضوع برای همگان آشکار است که چگونگی آمادگی یک فرد برای پاسخ دادن انتخابی به محرکهای خاص[5]، نوعی زمینۀ شناختی برای واکنش نشان دادن در مقابل یک رخداد[6]، نظریه پردازیهای سیاسی و آئینی و موقعیت شغلی، عوامل و شرایط تأثیرگذاری هستند که بر چگونگی تفکر و شناخت انسانها تأثیر می گذارند. زمانی که یک خبر اقتصادی یا سیاسی گفته می شود، افراد با مشخصات محافظه کاری و لیبرالی به اشکال کاملا متفاوتی عکس العمل نشان می دهند.

نه تنها ادراک، بلکه شناخت هم به صورت انتخابی و گزینشی از صافی قبلا تهیه و تنظیم شدۀ سیستم اعتقادی عبور می کند. بنابراین، بر این پایه و اساس این موضوع شگفت آور نیست که ببینیم که تلقینات هیپنوتیزمی نه به راحتی و نه به سرعت بر باورهای انسانها تأثیر
می گذارند و نه به آسانی آنها را متحول یا دگرگون می سازند، کلیه عقاید وباورهایی که ما پیش از این بر اصالت و صحت آنها قانع شده ایم.

باری، تلقیناتی که به صورت ماهرانه در ذهن فردی در شرایط هیپنوتیزم کاشته می شوند، در بسیاری از موارد این احتمال را به همراه دارند که موجبات تعدیل یا تغییر در شناخت های انتخابی فرد را فراهم آورند. طرح مطالبی که او را به فکر وادار می کند و فکر کردن در زمینه موضوع یا مضمونی که درمانگر در اختیار او گذاشته، می تواند این نتیجه را به دنبال داشته باشد که وی اعتقاد به اشتباه کردن در برخی از قضاوتهای قبلی خود پیدا کند و باعث شوند که دیدگاه او تعدیل و تغییر پیدا کند. در این موارد، این تغییر و تحول می تواند خیلی سریعتر از آن باشد که این مطالب و مفاهیم می توانستند در بیداری و هشیاری عادی و خارج از شرایط هیپنوتیزمی داشته باشند.

هیپنوتیزم تغییرات جادوئی ایجاد نمی کند و نمی تواند در شرایطی تغییرات زیاد و پرقدرتی را در بنیانهای فکری یک فرد- آنهم در زمانی کوتاه ــ به وجود آورد، در حقیقت، این آمادگی برای تحول در بنیانهای عقیده با سرعت زیاد و در زمینه های خاص مولد یک روند نسبتا طولانی قبلی است که با نهایت دقت و بصیرت صورت گرفته باشد. به این علت است که در دست هیپنوتیزم درمانگرانی که معلومات و مهارتهای زیادی را آموخته اند، این امکان فراهم می شود که دوره درمان را خیلی کوتاهتر بکنند و این «درمانهای معجزه آسا» در بسیاری از موارد دیگران را شگفت زده بکند. همینطور، هیپنوآنالیزــ که برای همه بیماران ممکن است انتخاب اول نباشد ـ این تمایل را دارد که در مقایسه با پسیکوآنالیز سنتی، خیلی سریعتر صورت می گیرد.



[1] - IKEMI et al. 1963

[2] - HALL et al 1967

[3] - RAGINSKY 1963b

1- COGNITION. شناخت. شناخت به فرایند کسب، سازماندهی و استفاده از معلومات ذهنی گفته می شود. «مترجم»

2 - SET. به معنی آمادگی برای پاسخ دادن به گونه خاص و یا پاسخ دادن انتخابی به محرکهای خاص گفته می شود. «مترجم»

3 - ORIENTATION. نوعی زمینه تبدیل شده که در یک زمینه شناختی استعداد خاصی را برای نشان دادن واکنش در مقابل رخداد به وجود می آورد. «مترجم»