صفحه اصلی تأملی بر روی واژه های تلقین و تلقین پذیری

تأملی بر روی واژه های تلقین و تلقین پذیری

نگارش : دکتر رضا جمالیان

تأملی بر روی واژه های تلقین و تلقین پذیری

واژۀ تلقین در فرهنگ جامع روانشناسی روانپزشکی و زمینه های وابسته تألیف استاد روانپزشکی ـ دکتر نصرت الله پورافکاری به این صورت تعریف شده است :

فرآیندِ وادار ساختنِ [ خود یا ]  کسی دیگر برای رفتار کردن به گونه ای خاص و پذیرفتن عقیده یا باور کردن چیزی معین به      طریق غیرمستقیم . این اصطلاح زمانی بکار می رود که برای ایجاد تغییر مطلوب از زور و ارعاب و مشاجره و دستور استفاده نشود .

در لغت نـامـۀ دهخدا ، تلقین پذیری یـا حرف شنـویی عـادت یا رفتـار کسانی دانـسته شده که بـه سادگی تـحت تـأثیر سخن دیگران قرار می گیرند = دهن بین در بزرگسالان این صفت مذموم است و درکودکان [ این ] صفتِ مدح است = بچه حرف شنو و سر به راه  همینطور در لغت نامۀ دهخدا ، تلقین به معانی فهمانیدن و تفهیم کردن ، فهمانیدن و سخن فراز زبان کسی قرار دادن ، تعلیم و تربیت و آموختن و گرفتن سخن از کسی هم آمده است .

همینطور تلقین به نفس : اصطلاحی است در معرفته النفس و آن چنانست که بکمک اراده بر صفتی روانی یا تردید باطنی غلبه کنند و آن ضعف و تردید را بر اثر تعلیم و پند دادن بخود و تکرار در آن زایل سازند و بالعکس ، تعلیم دادن ، تفهیم کردن . 

تلقین کردن : تعلیم کردن و پند دادن ، چیزی را در ذهن و فکر کسی حقیقت جلوه دادن ، کسی را به چیزی معتقد کردن .

[ پایانِ برداشت ها از لغت نامۀ دهخدا ]

با وجود آنکه خانمها برای دریافت خدمات درمانی و مشاوره ای بیشتر از آقایان به پزشک ، دندانپزشک و روانشناس مراجعه می کنند ، ولی تفاوتی در میزان تلقین پذیری آنان در مقایسه با آقایان به اثبات نرسیده است .

تلقین پذیری بصورت استعدادِ ژنتیک یا زمینه در تمام انسانها با مقادیر متفاوت وجود دارد . اگر مضمونی یا موضوعی به مدت طولانی و مکرر وارد فکر و ذهن فردی شود ـ در صورتیکه با وجدانیات و اعتقادات پایه ای او تضادی نداشته باشد ، کم کم به شکل یک عقیده ، باور یا ایمانِ تردید ناپذیر در ذهن او باقی می ماند و دیگر مطالب متضاد با آنرا باور نمی کند ، بلکه در جهت اجرای آن هم کوشش می کند . تلقینات منفی شدیدتر به ذهن و فکر ضربه می زنند و بیشتر شنوندگان آنها را به خود مشغول می سازد .


برای تأثیر گذاری بیشتر تلقینات

* متن تلقین را بصورت جمله ای زیبا و امید بخش در آورید .

* متن تلقین لازم است که بصورت مکرر ، تکرار شود .

* اگر متن تلقین برای فرد قابل قبول و امکان پذیر بنظر بیاید ، تأثیر پذیر تر است .

* از جملات مثبت برای بیان تلقین استفاده کنید .

* اگر به تلقین بار عاطفی یا آئینی داده شود ، خیلی تأثیر پذیرتر خواهد بود .

* با هیپنوتیزم می توان در ذهن و فکر کسی خاطرۀ غیرواقعی و مصنوعی ایجاد کرد .

* درکشور آمریکا اگر معلوم شود فردی در شش ماه گذشته به هر علتی هیپنوتیزم شده ، دیگر شهادت دادن او اعتباری نخواهد داشت .

* یک نکتۀ بسیار مهم و مصیبت بار این است که می توان به فرد هیپنوتیزم شده ، دراین مورد که او اصلاً هیپنوتیزم یا مورد تلقین قرار گرفته است ،  فراموشی یا آمنزی داد .

اندازه گیری استعداد یا زمینۀ تلقین پذیری

 

اندازه گیری استعداد یا خصلت حرف شنویی ، هیپنوتیزم پذیری و یا تلقین پذیری افراد با روشهای کم و بیش پیچیده ای مقدور است . در دانشگاههای بسیار معتبر آمریکا برای انجام تحقیقات در زمینه های مختلف دراین حوزه از روشهای متعدد و مختلفی استفاده می شود که یکی از آنها معیار هیپنوتیزم پذیری بالینی دانشگاه استانفورد است که شامل قسمتهایی مانند حرکت دستها ، القای حالت رویا و سیر قهقرائی در زمان است .

دستور انجام این تست تلقین پذیری یا هیپنوتیزم پذیری در یک دفترچه چند صفحه ای بیان شده که استفاده از آن شامل پرداخت حق کپی رایت برای هر فرد 2 دلار است . ولی درکتاب هیپنوتیزم در تسکین درد که توسط دو نفر از اساتید روان شناسی دانشگاه استانفورد که خود در طراحی و آزمایشات گسترده بالینی آن شرکت داشته اند ، متن و دستور عمل این آزمایشها چاپ شده است . هر چند این کتاب توسط این حقیرترجمه و با تیراژ چاپ اول 5000 نسخه و فروش سریع تمام نسخه ها در مدت کوتاه صورت گرفته ، بعلت عدم تجدید چاپ دسترسی به آن با اشکال امکانپذیر است .

منافع و زیانهای تلقین پذیری زیاد

با وجود تعداد زیادی از افراد که دارای سطوح متفاوتی از تلقین پذیری ، حرف شنویی و یا هیپنوتیزم پذیری هستند ، انتخاب افراد دارای استعداد یا قابلیت تلقین پذیری برای رشته های نظامی و امنیتی بسیار مناسب و آنان با سهولت و رضایت خاطر بیشتری دستورات را بدون پرسشهای اضافی قبول و اجرا می کنند و در نتیجه به خوبی خدمت و ترقی می کنند .

افراد دارای زمینه یا خصلت تلقین پذیری بسیار زیاد که تعداد آنها در هر جامعه و اجتماعی زیاد است ، می توانند برای خودشان و جامعه اطرافشان بسیار خطر آفرین باشند . این افراد بشدت تلقین پذیر کسانی هستند که اگر با توجه به اصول روان شناسی ابتدا کمی همگامی با آنها نشان داده شود ، پس از مدت کوتاهی می توان آنها را به هر راهی که خواسته می شود ، هدایت کرد .

با این روش با عنوان PACING    AND    LEADING می توان گروه قابل توجهی از افراد جامعه را بهر مسیری که بـه آنها نشان داده می شود هدایت کرد . این مسیر می تواند حتی تشویق به خرید سهام یک شرکت یا یک ساختمان ، ازدواج ، عضویت در هر گروهی حتی برای شرکت در دوره های تروریستی یا مجرمانه بوده باشد . مطالبی که آنها در شرایط عادی هرگز آنها را قبول نمی کنند .

اگر افرادی به شدت حرف شنو و نازنین را می شناسید که مانند پرنده ای زیبا به سرعت از این شاخه به شاخه دیگر می پرند و در باورها و اعتقادات به سرعت به هر گروه ، حزب ، فرقه یا دوره ای جذب می شوند ، شایسته است از لحاظ تلقین پذیری تحت بررسی قرار بگیرند . این افراد می توانند به سرعت با روش شرطی شدن هیپنوتیزم شوند و حتی بدون آنکه بدانند تحت تلقین قرار گرفته اند ، حتی روزها و هفته ها بعد با تکنیک تلقینات بعد از هیپنوتیزمی POST  HYPNOTIC   SUGGES TIONS دقیقاً و با نوعی اجبار روانی برای انجام آن تلقینات بدون اینکه بدانند چه کاری و بدستور چه کسی عملی را انجام می دهند ، آن کارها را انجام دهند .

کسانیکه در مذاکره یا مشاوره به انبوهی دوره های مختلف اشاره می کنند که جدیداً گذرانده اند ، ممکن است در جریان شرکت در دوره هایی که نتیجه شرکت در آنها نمی داند ، به جاهایی هدایت شوند ، که هرگز فکر آنرا نکرده بودند .