صفحه اصلی بررسی وضعیت هیپنوتیزم در شرایط کنونی

بررسی وضعیت هیپنوتیزم در شرایط کنونی

نگارش : دکتر رضا جمالیان

بررسی وضعیت هیپنوتیزم در شرایط کنونی

« انتقاد از خود و نوآوری بزرگ »

آنچه دراینجا بصورت خلاصه به وضعیت ناسامان ، غیرعلمی و در بسیاری از زمینه ها غیرکاربردی بودن هیپنوتیزم درجهان و به تبع آن در ایران صحبت می کنیم ، با مراجعه به کتابهای مرجع که خوشبختانه بسیاری از آنها در دسترس هستند ـ برای نویسنده این مقاله بعنوان یک طلبه یا دانش آموز هیپنوتیزم و علوم پیرامونی آن حاصل شده و در اینجا برای اظهار نظر ، بحث و انتقاد در اختیار دوستداران هیپنوتیزم قرار می دهم ، بدون اینکه عاشق عقاید و نظریات مطرح شده باشم و فکر کنم تمام آنها کاملاً و به اینصورت هستند . انتقاد راه مهمی برای بهتر شدن و پرهیز از عاشقِ خود و کارهای خود شدن است .

1 . هیپنوتیزم کنونی هنوز شایستۀ استقرار در علوم تجربی نیست

هیپنوتیزم خود را در جریان اصلی و یا در متن و بطن پزشکی یا علوم تجربی تصور می کند ، درصورتیکه بسیاری از عقاید و اصول که در شرایط کنونی پایه های هیپنوتیزم معاصر را تشکیل می دهند ، همان باورهای سست و بی پایه ی قدیمی هستند که هرگز در گذر زمان صحت و دقت آنها مورد آزمایش قرار نگرفته بودند و خیلی جدید ـ از زمان روانشناس تجربی هول ـ عده ای از طرفداران هیپنوتیزم به اینکار مشغول شده اند و بندرت کتابی با این دیدگاه منتشر شده است .

2 . فقدان دلایل علمی برای بسیاری از پدیده ها

قدرت و توانایی هیپنوتیزم در تسکین درد ـ از جمله در دندانپزشکی ، زنان و مامایی ، جراحیها ، سرطانها و بیماریهای بسیار پردرد مضمونی ثابت شده است و بسادگی مورد استفاده و کاربرد قرار می گیرد ولی :

*  در یکی از شایعترین تکنیکهای ایجاد بی دردی که به اصطلاح بی حسی دستکشی است ، طی آن با ایجاد بیحسی و بی دردی در قسمت پایین یک دست که معمولاً در داخل دستکش قرار می گیرد ، این امکان فراهم می شود که با مالش این دست به هر نقطه یا منطقه ای از بدن این بیحسی را به آن منطقه هم منتقل کرد ، برای دانشجوی تیز هوش هیپنوتیزم هیچگونه دلیلی یا توجیهی برای این جریان وجود ندارد .

برای بسیاری از پدیده های دیگر که مرتبط با هیپنوتیزم هستند و عملاً طیف وسیعی از پدیده های هیپنوتیزمی را شامل می شوند ، در کتب درسی مرجع توسط مؤلفان جوابهای متفاوت و متضادی داده شده که دانشجوی علمی هیپنوتیزم را قانع نمی کنند .

3 . کثرت روشهای القای خلسه که تمام آنها مساله دار هستند

عقل سلیم حکم می کند که برای رسیدن به هر هدفی یک راه یا بندرت تعداد اندکی راههای خوب و قابل قبول وجود دارد ، ولی با مراجعه به هر یک از کتابهای مستند و مرجع که تقریباً تمام آنها در مکتب اریکسون و شاگردان او هستند ، حتی برای روشهایی مانند تکنیک پرواز دست احتمالاً کشف اریکسون تعداد زیادی متن های متفاوت ـ کوتاه و بلند ـ وجود دارند که اگر فردی بخواهد مثلاً (1) القای خلسه با پرواز دست و یا (1) القای خلسه با روش تلقینات لفظی و ... را پیدا کند ، متن های کوتاه و بلندی در اختیار او گذاشته می شوند که براساس اصول علمی و عقل سلیم ، این متون متفاوت نمی توانند نتیجۀ واحدی را داشته باشند . در شرایط کنونی صدها و شاید هزارها روش القای خلسه وجود دارند که گاه در چند جلد کتاب حجیم قرار داده شده است که هیچ حاصلی غیر از صرف وقت و پریشانی خاطر برای دانشجوی هیپنوتیزم ندارند .

4 . تکنیکها یا سرابِ رسیدن به خلسه های عمیق

نه تنها افرادی که برای یادگرفتن خود هیپنوتیزم یا اقدامات درمانی به یک هیپنوتیزور مراجعه می کنند ، در آرزوی خلسه ی عمیق یا خیلی عمیق هیپنوتیزمی هستند ، بلکه در تمام کتابهای مرجع و استاندارد به تکنیکهای عمیق تر کردن خلسه هیپنوتیزمی اشاره و تأکید می شود و حجم زیادی از کتابها ـ از جمله کتابهای مکتب اریکسون ، هاموند به نگارش روشهای متعدد و متنوعی در زمینه ی چگونگی عمیقتر کردن خلسۀ هیپنوتیزمی می پردازند . سوژه ها هم گاه این عقیدۀ قدیمی را تکرار می کنند که اگر هیپنوتیزور صاحب انرژی مغناطیسی زیادی باشد و در پاسهای مغناطیسی مقداری از این انرژی کیهانی یا انسانی را از طریق پاسهای الکتریکی به سمت سوژه پرتاب یا روانه کنند ، می توانند او را در خواب مغناطیسی عمیقی قرار دهند ـ طوریکه او در زمان خلسه ، هیچ صدایی را نشنود و با محیط قطع رابطۀ حسی کاملی داشته باشد !

5 . وجود نظریات کاملاً متفاوت جدید

در 4 سال گذشته من مشغول ترجمۀ قسمتهای متعدد و متفاوتی از چاپ جدید کتاب خلسه و درمان بودم که تمام قسمتهای مربوط به خلسه یا هیپنوتیزم را بارها پس از ترجمۀ اولیه ، بارها بازبینی ، تغییر و تصحیح کردم و چند ماه قبل به توصیه آقای محمد کاظم طباطبائی مسئول کلاسها و دوره های آموزشی هیپنوتیزم انجمن ، برای چاپ با چند مورد کتاب دیگر به انجمن هیپنوتیزم پیشنهاد کردم که با حاصل نشدن توافق هم کتاب را برای ویراستاری به یک ویراستار درجه اول حرفه ای داده ام و هم یک ناشر که ندیده و نخوانده عاشق کتاب شده و یا وصف زیبائی یا برازندگی آنرا از دیگران شنیده بود ، قول و قرار مقدماتی چاپ و انتشار آنرا به من داده است ...

دراین کتاب ، این عقیده مطرح شده که به دلایل مختلفی که ارائه می دهند ، تمام تکنیکهای القای خلسه یا روشهای هیپنوتیزم کردن که در تمام کتابها ـ از جمله کتابهای ترجمه شده توسط اینجانب وجود دارند ـ ناقص و مساله دار هستند و در شرایط کنونی ، تنها تکنیک آنها قابل قبول است که اینک به شرح و توصیف این موضوع می پردازیم .

6 . تنها تکنیک القای خلسه ی علمی به روایت اشپیگل ها

بصورت خلاصه در این روش ، هیپنوتیزور به سوژه یا بیمار می گوید :

من تا 3 می شمارم ، با شنیدنِ عدد (1) تو فقط یک کار می کنی ، یعنی کرۀ چشمهایت را هر قدر که ممکن است ، به بالا می چرخانی . با شنیدن عدد (2) ، تو دو کار می کنی ، یکی اینکه یک نفس عمیق می کشی و دیگر اینکه چشمهایت را می بندی . با شنیدنِ عدد (3) تو سه کار می کنی ، نفس حبس شده را رها می کنی ، چشم به بالا چرخیده را در وضع افقی قرار می دهی و تجسم می کنی که بـدنـت درحال غوطه ور در فضا است ... بالاخره یکی از دستهای تو پرواز می کند ...

انجام این روش بسیار ساده است و حتی این تنها روشی است که لحظه قرار گرفتن سوژه یا بیمار در شرایط خلسه ، در آن مشخص می شود .

به باور اشپیگل ها ، موضوع عمیقتر کردنِ خلسۀ هیپنوتیزمی و جدولهای عمق خلسه مطالب بی اساسی هستند ، بلکه اگر هر زمان سوژه و هیپنوتیزور در وضعیت مناسبی باشند ، درهمان حال اجرای اولین تکنیک القای خلسه ، سوژه یا بیمار به عمیقترین مرحله ای از عمق خلسه می رسد که از لحاظ بدنی ظرفیت یا استعداد رسیدن به آنرا دارد .

7 . خود هیپنوتیزم به روش متداول ، بی نتیجه یا کم نتیجه است !

درجواب به عطشِ صادق و فراوان داوطلبانِ مشتاق خود هیپنوتیزم ، اینجانب جزوه ای یا کتابی را در بیشتر از 100 صفحه از منابع بسیار معتبر گلچین کرده ام که می تواند خود هیپنوتیزم را در بیشتر از 10 روش یا با 10 تکنیک آموزش دهم که یکی هم خود هیپنوتیزم به روایت اشپیگل هاست .

درمکتب اشپیگل روشی برای خود هیپنوتیزم وجود دارد که پس از کسب تسلط در اجرای آن ، برای سوژه یا بیمار این امکان فراهم می شود که آنرا درحدود یک دقیقه انجام دهد . مطابق روش اشپیگل ، با همکاری دیوید اشپیگل و انجمن متخصصان ریه در آمریکا درجلسات بسیار معدودی ( 3 ـ 2 جلسه و حتی یک جلسه ی 45 دقیقه ای ) امکان کسب مهارتهای لازم برای ترک کردن سیگار یا لاغر شدن امکانپذیر است .

 

متأسفانه درشرایط کنونی ترجمه و تکنیک کاربردی هیپنوتیزم و خود هیپنوتیزم با روایت اشپیگل ها فقط در اختیار من است . آرزو و کوشش می کنم که هرچه زودتر آنرا در اختیار همۀ همکاران و بیماران ـ نه تنها بیماران و مراجعه کنندگان به خودم قرار دهم .