Сайт joomix.org
مقالات
images/iacf2nn.jpg

تهیه و تدوین : دکتر رضا جمالیان

دکتر جان واتکینس پرزیدنت سابق انجمن بین المللی هیپنوتیزم بالینی و تجربی در کتاب درسی خویش با عنوان تکنیکهای هیپنوتیزم درمانی ،زمانی که با توجه به گذر تاریخ یا کرونولوژی به شرح خلاصه ی تاریخ هیپنوتیزم در دوران پیش از تاریخ می پردازد ، چنین اظهار نظر می کند :

هیپنوتیزم احتمالاً توسط انسان بدوی به عنوان تنها روش درمانی مورد استفاده قرار می گرفته است .

وولبرگ ، یک استاد بزرگ هیپنوتیزم در صفحه ی نخست از کتاب درسی خویش با عنوان هیپنوتیزم پزشکی ، چنین از کشورهائی یاد می کند که برای اولین بار از هیپنوتیزم و خود هیپنوتیزم برای اهداف درمانی استفاده می کرده اند :

در حدود 4000 سال پیش از میلاد ــ یعنی 6000 سال پیش ــ مغان ایرانی و یوگیان هندی با اعمال فرسایشی ، خود را در شرایط خود هیپنوتیزمی قرار می دادند و در آن شرایط به این بــاور می رسیدند که بــه امـــکانات و قدرتهای درمانی عظیمی دست یافته اند .

واتکینس در کرونولوژی یا سیر تاریخی هیپنوتیزم همراه و همگام با تمدنهای باستانی ، چنین از حضور و وجود هیپنوتیزم در آستانۀ تاریخ سخن می گوید :

هیپنوتیزم در هندوستان توسط یوگیان و در معابد یونان به عنوان خواب درمانی مورد استفاده قرار می گرفت .

دوران آئین مانی از لحاظ حضور هیپنوتیزم ـ شاید درست به شکل کنونی ـ بسیار شگفت انگیز بود . در قرن گذشته پس از یک زلزله در تاجیکسان ، در ناحیه ی تورفان غار نهفته ای را آشکار کرد که در آن یک کتابخانۀ عظیم از دوران و آئین مانی وجود داشت که تنها در ارتباط با هیپنوتیزم و رواندرمانی اطلاعات زیادی را ارائه داد . بر این مآخذ در اینجا به نکاتی از متن و زیرنویس صفحه ی 280 از کتاب ایران در زمان ساسانیان تألیف پروفسور آرتورکریستن سن می پردازیم که این کتاب توسط استاد فقید رشید یاسمی به زبان فارسی ترجمه شده است و در آن به صورت مکرربه منابع کشف شده در زمینه مهارت مانی در علم پزشکی هم اشاره شده است :

در منابع مذهب مانی و [ منابع افراد ] ضد مذهب مانی گاهی صحبت از مهارت مانی در علم طب به میان آمده

است . علم طب نزد پیروان مانی نبایستی فرقی با معلومات طبی زردشتیان آن عصر داشـته باشد و ایـنها سه

راه برای معالجه داشتند :

معالجه با کارد ، معالجه با گیاهان طبی [ گیاهان داروئی با توجه به واژۀ دارو به معنی درخت ـ دارو درخت ]

و معالجه با کلام مقدس . به باور مانی و زردشتیان ، کلام یا دعاها و اوراد مـذهبی ، مـؤثرترین وسیلۀ دفع

دیوانی تصور می شده اند که سبب ایجاد بیماری می شده اند .

یک جلسۀ هیپنوتیزم برای تغییر افکار

در سطور پیشین به استناد منابع مذهب مانی و حتی اظهار نظرهای مخالفان وی ، متذکر شدیم که مانی در علم طب مهارت داشته است . همینطور بر اساس متون و آثار خطی مانویان ، در جلسه ای به شرح زیر ، مانی مهرشاه حاکم ولایت میشان و ولایت پیروز را به این صورت هیپنوتیزم کرده و موجبات گرویدن شاهزادۀ ساسانی را به آئین خویش فراهم می سازد که یک روان درمانی شگفت انگیز به حساب می آید :

« مهر شاه دشمن رسول خدا [ منظور وی مانی است ] بود . باغی بسیار با شکوه و پهناور داشت ، که بی نظیر بود . مانی به حضور مهرشاه رفت که در باغ ضیافتی شگرف آماده کرده بود . در نهایت شادمانی بود . شاهزاده به پیغمبر [ منظور مانی است ] گفت : « آیا در بهشتی که به آن مرا می خوانی ؟ باغی چون باغ من هست ؟ »

آنگاه مانی از بی اعتقادی شاهزاده آگاه شد و به قدرت خویش ، بهشت نور را با همۀ ایزدان و موجودات ربانی و همۀ سعادت و بهجت جنانی را به وی نمود . در این مدت شاهزاده بیهوش بود و این حال سه ساعت دوام یافت . پس مانی دست بر سر او نهاد تا به هوش آمدآنچه دیده بود به خاطر داشت ، چون برخاست به پای او [ مانی ] افتاد و دست راست او را در دست گرفت .

به روایت کتاب الفهرست ، همین فیروز بوده که مانی را به حضور شاهپور شاه ساسانی می برد . گویند شاهپور علاج فرزند مریض خود را از او خواست ... در کتابهای باستانی به گستردگی و تشریفات خروج دیوان و ارواح پلید از بدن اشاره شده که هم اکنون هم این روشها در هیپنوتیزم درمانی با بیان یا قرائت دیگر معمول است .

میراثهای فرهنگی عظیم آئین مانی

پیش از این اشاره شد که پایه های طب مانوی که می تواند یکی از کهن ترین روشهای طب بومی ، سنتی و یا مرسوم در این کشور در قدیم بوده باشد بر 3 پایه نهاده شده بود که عبارت بودند از :

1 ـ معالجه با کارد 2 ـ معالجه با گیاهان طبی 3 ـ معالجه با کلام مقدس

با توجه به اینکه به باور مانی همانند زردشتیان هم زمان او ، کلام ــ یعنی دعاها و اوراد مذهبی مؤثرترین وسیلۀ دفع دیوانی بوده است که سبب بیماری می شده اند ، مانند سایر تمدنهای باستانی و حتی مطابق با آنچه که در شرایط کنونی در بسیاری از کشورهای جهان رایج است ، تسخیر روحی و درمان آن در قدیم بسیار معمول بوده و هنوز هم هست .

دفع ارواح خبیث و بیماریزا

بر اساس این باور قدیمی ، در اطراف اماکن انسانی به وفور موجودات مجرد و غیرمادی وجود دارند . این ارواح که هم می توانند خبیث و بیماریزا و هم خوب و مددکار باشند ، در همه جا و همه وقت به وفور مشاهده می شوند ، هر چند در اماکن تاریک و متروک از جمله قبرستانها ، آب انبارهای قدیمی ، حتی زیر زمین خانه ها حضور بیشتری دارند . این روحها بسیار مشتاق هستند که با تسخیر بدن انسان و روح انسان ، اختیار و رفتارهای او را به دست بگیرند .

در فرهنگ ما به بیماران روانی دیوانه ـ کسی که رفتارش مثل دیو است ـ و یا مجنون ـ کسی که جن به کالبدش رفته ـ هم اطلاق می شود . شگفت انگیز این که در هندوستان هم همین واژه دیوانه وجود دارد . بنابر این به احتمال زیاد پیش از مهاجرت هندوها و آریائی ها به هند و ایران ، مثل سایر تمدنهای چوپانی و صحرا نشینی این مفاهیم در این قبایل صحرا گرد آریائی وجود داشته و کسی که حتی یک شب در چادری یا غاری شنونده صداهای شبانه در بیابانها بوده باشد ، بهتر متوجه این معنی می شود .

در دفتر چهارم از مثنوی معنوی مولوی ، در قالب بیان داستانی از عارف نامی ابویزید بسطامی ، به مضمون ورود جن و پری به بدن انسانها و تسخیر روح و بدن آنها هم اشارۀ صریحی دارد :

چون پری غالب شود بر آدمی ، سلب گردد زو صفات آدمی ... و ادامه می دهد که در این شرایط تسخیر روحی، هر سخنی که این فرد جن زده یا پری زده بگوید ، در حقیقت آن پری گفته شده است .

در شرایط کنونی به شهادت عینی اینجانب که در طول جنگ تحمیلی در 8 سال جنگ ، اینجانب 9 بار در سفرهای یک ماهه به مأموریت در سیستان و هرمزگان و تقریباً اکثریت جزایر خلیج فارس رفتم ، فرهنگ زار هم اکنون هم در جنوب ایران بسیار فعال است و من بارها شاهد مراسم آن بوده ام و این مراسم را پیش از آن در مصر و سودان هم به صورت مشابه دیده بودم .

نه تنها همکار فقید دکتر ساعدی کتاب بسیار جالبی توسط مؤسسه امیرکبیر منتشر کرده ، بلکه دو فیلم سینمائی بسیار جالب به صورت مستند توسط فیلمساز برجسته مهرجوئی درشرح و بیان مراسم زار درمانی ، در این زمینه تهیه شده اند و در فیلم باشو غریبۀ کوچک که در زمان جنگ و در ارتباط با وقایع جنگ با شرکت خانم فاطمه معتمد آریا تهیه شده بود ، صحنه هائی از آئین زار وجود دارد .

تأکید اینجانب بر روی جنبه های روانی هیپنوتیزم و پدیده های هیپنوتیزمی در ارتباط با طب سنتی این است که تصور می کنم اینجانب با ترجمۀ کتاب درمانهای غیرمتعارف ـ فصلی از کتاب درسی روان پزشکی در سطح جهانی ، این قسمتها با توصیف و گستردگی مقدور چاپ شده و شایسته می دانستم که به این قسمت مهجور از طب سنتی ایران هم اشاره شود .

در کلیسای واتیکان به صورت سنتی 35 کشیش به صورت تخصصی به مراسم خروج ارواح خبیثه ـ شیطان ـ از بدن می پردازند که پاپ جدید دستور افزایش آن به 250 کشیش را ـ بر اساس آنچه از رادیوهای معتبر بین المللی شنیده ام ـ صادر فرموده است .

در حدود 40 سال پیش نسل ما در سینماهای تهران فیلم ترسناک جن گیر یا EXORCIST را دیده و این روزها در حاشیه ی بزرگراه مدرس با تابلوی یک برنامۀ نمایشی با نام « جن گیر » مواجه هستیم و در آمریکا هم فیلم جدیدی به نام « جن گیر » که جدید و ترسناک است در دست تهیه است و شنیدیم که جناب پاپ اعظم هم دستور تأسیس یک انستیتوی عالی تحقیقاتی در زمینه ای ارواح بیماریزا را صادر فرموده اند .

در هر حال ، در حدود 20 سال پیش که اینجانب کتاب روحهای تسخیر شده تألیف دکتر ویلیام سارجنت را ترجمه می کردم که این همکار روانپزشک با سمت دبیر اتحادیه ی انجمن های روانپزشکی جهان به دنبال کشف معماهای تسخیر روح در سراسر جهان بود و آنرا با قدرت و وفور در اکثریت مردمان جهان به گزارش مستند و تصویری کشانده و در زیر عنوان ترجمه این کتاب ، ناشر محترم ـ مؤسسه انتشاراتی امیرکبیر ـ عنوان پدیده های هیپنوتیزمی را روی جلد آورده بود ، آرزو داشتم که روزی از نقش پدیده های هیپنوتیزمی در طب سنتی ایران نامی به میان آید و در جائی و مکانی اهمیت و ابهت فرهنگی و تاریخی این پدیده مطرح شود .

مستشرق نامدار پروفسور نیکلسون که برای اولین بار کتاب مثنوی ، تذکره الاولیاء عطار و ... تصحیح وتدوین کرده ، در کتابی با عنوان عرفای اسلام ، نیکلسون این باور را مطرح کرده که پدیده های عجیبی مانند پرواز بر آسمانها و راه رفتن روی آب دریاها که صوفیان با عناوین کرامات یا خرق عادات از آنها یاد می کند ، به احتمال بسیار زیاد در شرایط خلسه و جذبه بوده است . این اثر توسط خانم دکتر همادخت همائی دختر دانشمند استاد همائی فقید ترجمه و توسط انتشارات همائی منتشر شده است .

نتجه گیری پایانی

تمام روشهای طب سنتی که با تشریفات وتلقینات کلامی یا غیرکلامی و بدون پایه و اساس فیــزیولوژیک بیان می شوند ، می توانند معادل با هیپنوتیزم تلقی شوند . از جمله روشهائی در طب سنتی که مرتبط با فرهنگ و تاریخ یک ملت است و در سایر کشورها آن تأثیر پذیری منطقه ای ندارد . برای مثال ، در برخی از کتابهای معتبر اساتید هیپنوتیزم حتی شعبه های مهمی از طب سنتی ملل دیگر مانند طب سوزنی ، نوعی هیپنوتیزم درمانی بر اساس باور ، تشریفات و تلقین تلقی می شود . این توجیه به این رشته جالب طب سنتی اعتبار و توجیه علمی هم می دهد.

 

این مطلب به صورت سخنرانی درسمینار طب سنتی ایران در دهم آبانماه 1389 در دانشکدۀ توانبخشی

دانشگاه تهران ارائه شد .

 


با تشکر و سپاس از همراهی شما با وبسایت هیپنوتیزم ایران
همیشه با مطالب جدید در انتظار شما هستیم
من دکتر جمالیان هستم
و بازدید از کارنامه کاری اینجانب که حاصل سالها تحقیق و فعالیت اینجانب در زمینه هیپنوتیزم و روان درمانی می باشد باعث خرسندی است.

برای مشاهده می توانید از منوی وبسایت قسمت معرفی استفاده نمایید.

Jasmine Rose Profile

دکتر رضا جمالیان

با سلام در وبسایت هیپنوتیزم ایران تلاش بر بهبود و ارائه دستاورد های و تجربیات اینجانب در زمینه هیپنوتیزم درمانی و علوم مرتبط شده است.
امیدوارم همیشه همراه ما باشید.
 
создание веб сайтов в Коростене